تولّد پر بركت آن حضرت ( ع ) در 17 ربيع الاول سال 83 هجرى در حالى كه امّت اسلام يك صد و سى و ششمين سال تولّد پيامبر اكرم ( ص ) را جشن گرفته بودند ، در خاندان رسالت نوزاد مباركى پا به عرصهء وجود نهاد كه همچون شرارهء درخشانى عالميان را از پرتو وجود مبارك خود نور باران كرد . مادر آن حضرت نوه‌زادهء ابو بكر بود ، جدّ او محمّد بن ابو بكر از ياران صدّيق امام على ( ع ) بود ، امام على ( ع ) پس از فوت ابو بكر با مادر محمّد اسماء بنت عميس ازدواج كرده و محمّد را در دامان خويش پرورده بود و همواره او را فرزند معنوى خويش مىناميد . پدر آن حضرت امام محمّد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب ، يعنى امام باقر ( ع ) بود ، ولادت امام صادق در روزگار جدش امام سجاد ( ع ) بود و تا سنّ 15 سالگى در سايهء تربيت و پرورش آن حضرت قرار داشت . در دوران امامت پدر بزرگوار خود امام باقر ( ع ) نيز در كنار پدر به امر خطير هدايت و كمال امّت اسلام همّت گماشت و مدّت 19 سال در سايهء آن امام همام بسر برد . دوران امامت امام باقر و امام صادق عليه السلام مصادف با آخرين سالهاى حكومت اموى بود ، و چون مردم بنى اميّه را از خود طرد كرده بودند ، حكومت در ميان آنان دست به دست مىشد و هر سال خليفهء جديدى روى كار مىآمد ، از آنجا كه امام باقر ( ع ) هرگز تسليم سياستهاى آنها نمىگشت و خاندان اموى مىخواست امام باقر ( ع ) را تحت نظر خود داشته باشد ، آن حضرت را به شام فرا خواند و امام اجبارا عازم شام شد و امام صادق ( ع ) را نيز در اين سفر همراه خود برد . وقتى سرانجام در سال 117 هجرى امام باقر ( ع ) به دست هشام جنايتكار مسموم و شهيد گرديد ، امام صادق ( ع ) كه در آن زمان 34 سال داشت به منصب امامت نائل گشت و رهبرى دينى امّت و مسئوليّت بزرگ ناشى از آن به امام صادق ( ع ) انتقال يافت . دوران امامت امام و دانشگاه بزرگ اسلامى : امام باقر ( ع ) در هنگام شهادت فرزند بزرگوار خود امام صادق را در بارهء مركز و مدرسه‌اى كه صدها تن از صاحب‌نظران و انديشمندان در آن گرد آمده بودند سفارش فرمود و مسئوليّت اداره آن را به آن حضرت سپرد ، اين دانشگاه عظيم نسلهاى متوالى